+90 505 669 06 23 info@docdrmahirkirnap.com
Paratiroid Hastalıkları

Hiperparatiroidi

Hiperparatiroidizm, vücuttaki paratiroid bezlerinin aşırı miktarda parathormon salgılaması sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Paratiroid bezleri, tiroid bezinin arkasında bulunan ve kalsiyum metabolizmasını düzenleyen küçük bezlerdir. Bu bezlerin aşırı aktif hale gelmesi, kan kalsiyum seviyelerinin yükselmesine neden olur. Hiperparatiroidizm, genellikle üç farklı formda ortaya çıkar: Primer, Sekonder ve Tersiyer Hiperparatiroidizm.

 

Primer Hiperparatiroidizm: Paratiroid bezlerinde tümör oluşumu veya hiperplazi (aşırı büyüme) nedeniyle ortaya çıkar. Bu durum genellikle bilinmeyen nedenlere bağlıdır.

Sekonder Hiperparatiroidizm: Kandaki kalsiyum seviyelerinin düşük olduğu durumlarda, özellikle kronik böbrek yetmezliği veya D vitamini eksikliği gibi durumlarda ortaya çıkar.

Tersiyer Hiperparatiroidizm: Kronik böbrek yetmezliğinin düzeltilmesine rağmen paratiroid bezlerinin otonom çalışması nedeniyle ortaya çıkar.

 

Paratiroid Bezleri ve Hiperparatiroidizm

 

Paratiroid bezleri, vücuttaki kalsiyum seviyelerini kontrol eden parathormon adlı bir hormon salgılarlar. Kalsiyum, kemik sağlığı, sinir iletimi, kas kasılması ve diğer önemli vücut fonksiyonları için gereklidir. Parathormon, kalsiyumu kemiklerden çıkararak kan dolaşımına salar ve böylece kalsiyum seviyelerini dengelemeye çalışır.

 

Belirtileri

 

Kemik ve Eklem Ağrıları: Hiperparatiroidi, kemiklerden kalsiyum çıkışının artmasına neden olduğu için kemik ve eklem ağrıları ortaya çıkabilir.

Yorgunluk ve Halsizlik: Yüksek kalsiyum seviyeleri, enerji eksikliği ve halsizliğe neden olabilir.

Kas Güçsüzlüğü: Hiperparatiroidi, kas güçsüzlüğüne yol açabilir.

Kabızlık: Kalsiyum seviyelerinin yüksek olması, sindirim sistemini etkileyerek kabızlığa neden olabilir.

İştahsızlık ve Kilo Kaybı: Hiperparatiroidi, iştahsızlık ve kilo kaybına yol açabilir.

Mide Bulantısı ve Kusma: Yüksek kalsiyum seviyeleri mideyi etkileyebilir ve bulantı, kusma gibi sorunlara neden olabilir.

İdrar Yolu Taşları: Hiperparatiroidi, böbreklerde kalsiyum taşlarının oluşumunu artırabilir, bu da idrar yolu taşlarına yol açabilir.

Depresyon ve Huzursuzluk Hissi: Hiperparatiroidi, duygudurum değişikliklerine neden olabilir, depresyon ve huzursuzluk hissi görülebilir.

Su İçme ve İdrara Sık Çıkma: Yüksek kalsiyum seviyeleri, su içme isteğini artırabilir ve buna bağlı olarak sık idrara çıkma görülebilir.

Kalp Ritim Bozuklukları ve Yüksek Tansiyon: Hiperparatiroidi, kalp sağlığını etkileyerek ritim bozuklukları ve yüksek tansiyon riskini artırabilir.

 

Paratiroid Hormon Yüksekliği Kimlerde Görülür?

 

Paratiroid hormon yüksekliği biyokimya testlerinin yaygınlaşması sebebiyle daha sık tespit edilir hale gelmiştir. Paratiroid hormon yüksekliği herhangi bir yaşta görülebilir ancak hastaların çoğu genellikle 50-65 yaş aralığındadır. Kadınlarda erkeklerden iki kat daha sıktır.

 

Hiperparatiroidizm Tanısı

 

Hiperparatiroidizm genellikle kan testleri ile teşhis edilir. Kanda yüksek parathormon seviyeleri ve yüksek kalsiyum düzeyleri, bu durumun belirtileridir. Ultrasonografi ve sintigrafi gibi görüntüleme yöntemleri, paratiroid bezlerinin konumunu ve durumunu belirlemekte yardımcı olabilir. Kemik dansitometrisi ise kemik yoğunluğunu ölçerek osteoporoz gibi problemleri değerlendirebilir.

 

Tedavi Süreci

 

Hiperparatiroidizmin tedavisi, genellikle cerrahi müdahaleyi içerir. Primer hiperparatiroidizm vakalarında, etkilenen paratiroid bezi veya bezleri cerrahi olarak çıkarılır. Cerrahi mümkün olmadığında veya sekonder hiperparatiroidizm durumlarında, ilaçlar ve diğer tedavi yöntemleri düşünülebilir. Beslenme de bu tedavi planının bir parçasıdır, kalsiyum ve fosfor dengesi gözetilerek özel bir diyet önerilebilir.

Hiperparatiroidizm, tedavi edilmediğinde kemik sağlığını ciddi şekilde etkileyebilir, böbrek taşlarına neden olabilir ve diğer metabolik sorunlara yol açabilir. Bu nedenle, hastalığın belirtileri fark edildiğinde ve tanı konulduğunda, uygun tedavi planı belirlenmelidir.